Magazyn energii 10 kWh – dla kogo wystarczy i kiedy warto wybrać większy?

Magazyn energii o pojemności 10 kWh jest jednym z najczęściej rozważanych rozwiązań przez właścicieli domowych instalacji fotowoltaicznych. Ale czy 10 kWh rzeczywiście wystarczy?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego domu. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim zużycie energii po zakończeniu produkcji z fotowoltaiki – wieczorem, w nocy i wczesnym rankiem.

Znaczenie ma również to, czy magazyn kupujemy wyłącznie na własne potrzeby, czy chcemy skorzystać z programu Przydomowe Magazyny Energii – część 2. W przypadku dotacji pojawiają się bowiem dodatkowe wymagania dotyczące pojemności magazynu.

10 kWh pojemności magazynu a 10 kW mocy – to nie to samo

Na początku warto uporządkować dwie jednostki, które często są ze sobą mylone.

Moc instalacji fotowoltaicznej określamy w kWp, np. instalacja PV o mocy 5 kWp.

Pojemność magazynu określamy natomiast w kWh, np. magazyn energii o pojemności 10 kWh.

W dużym uproszczeniu magazyn 10 kWh może zgromadzić około 10 kWh energii. Rzeczywista ilość energii możliwej do wykorzystania przez dom może być nieco niższa ze względu m.in. na ustawioną rezerwę, dopuszczalny poziom rozładowania oraz straty występujące podczas pracy systemu.

Ile prądu zużywa dom po zmroku?

To właśnie od tego warto rozpocząć dobór magazynu.

Po zachodzie słońca fotowoltaika przestaje pokrywać zapotrzebowanie domu. Energia potrzebna jest jednak nadal.

Pracuje lodówka i router, korzystamy z oświetlenia, telewizora czy komputerów. Wieczorem często uruchamiamy również pralkę, zmywarkę, piekarnik albo płytę indukcyjną.

Przykładowe zużycie może wyglądać następująco:

Urządzenie	Orientacyjne zużycie wieczorem i w nocy
Lodówka	0,2–0,4 kWh
Router i sieć domowa	ok. 0,1 kWh
Oświetlenie LED	0,2–0,6 kWh
Telewizor	0,2–0,5 kWh
Komputery, telefony i elektronika	0,1–0,4 kWh
Zmywarka – jeden cykl	ok. 0,5–0,8 kWh
Pralka – jeden cykl	ok. 0,4–0,8 kWh
Gotowanie wieczorem	ok. 0,5–1,5 kWh lub więcej

Są to wartości orientacyjne. Rzeczywiste zużycie zależy od konkretnych urządzeń i sposobu korzystania z nich.

Co istotne, urządzenia działające przez całą dobę niekoniecznie zużywają dużo energii. Przykładowo lodówka nie pobiera swojej maksymalnej mocy bez przerwy – sprężarka uruchamia się okresowo.

Czy przeciętny dom zużyje przez noc całe 10 kWh?

W wielu przypadkach nie.

W domu bez ogrzewania elektrycznego, ładowania samochodu elektrycznego czy innych dużych odbiorników zużycie od wieczora do rana może wynosić przykładowo 3–6 kWh.

Jeżeli średnio zużywamy po zmroku 4 kWh, miesięcznie daje to:

4 kWh × 30 dni = około 120 kWh.

Przy średnim zużyciu 6 kWh:

6 kWh × 30 dni = około 180 kWh.

Magazyn nie musi oczywiście przechowywać 120 czy 180 kWh jednocześnie. Energia jest magazynowana i wykorzystywana każdego dnia.

Jeżeli gospodarstwo zużywa przeciętnie 4–5 kWh od wieczora do rana, magazyn o pojemności 10 kWh może zapewniać wystarczający zapas energii na tę część doby, o ile w ciągu dnia instalacja PV jest w stanie go odpowiednio naładować.

Dla kogo magazyn energii 10 kWh może wystarczyć?

Magazyn 10 kWh warto rozważyć szczególnie w domu o umiarkowanym zużyciu energii wieczorem i w nocy.

Jeżeli po zachodzie słońca korzystamy przede wszystkim z oświetlenia, sprzętu RTV i AGD, komputerów oraz standardowych urządzeń domowych, zapotrzebowanie może być znacznie niższe niż 10 kWh.

Nie oznacza to jednak, że każdy właściciel instalacji PV powinien kupować magazyn 10 kWh.

Dobór powinien uwzględniać rzeczywisty profil zużycia energii, wielkość nadwyżek z fotowoltaiki oraz sposób, w jaki domownicy korzystają z energii.

Więcej na ten temat opisaliśmy w poradniku Jak dobrać pojemność magazynu energii do instalacji fotowoltaicznej?.

A jeśli fotowoltaika ma więcej niż 5 kWp?

Tutaj trzeba rozdzielić dwie sytuacje.

Jeżeli właścicielowi nie zależy na dotacji, magazyn 10 kWh może mieć sens również przy instalacji fotowoltaicznej większej niż 5 kWp.

Załóżmy, że dom ma instalację PV 8 kWp, ale od wieczora do rana zużywa przeciętnie tylko 4–5 kWh energii.

Z punktu widzenia samego profilu zużycia nie oznacza to automatycznie konieczności zakupu magazynu 16 czy 20 kWh.

Większy magazyn kosztuje więcej, a dodatkowa pojemność ma sens przede wszystkim wtedy, gdy rzeczywiście jesteśmy w stanie ją regularnie wykorzystać.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy chcemy skorzystać z dotacji.

Magazyn 10 kWh a nowe dofinansowanie

Według obecnie przedstawionych założeń programu Przydomowe Magazyny Energii – część 2, minimalna pojemność magazynu wynosi 10 kWh. Jednocześnie pojemność magazynu ma wynosić co najmniej dwukrotność mocy instalacji fotowoltaicznej.

W praktyce oznacza to:

Moc instalacji PV	Minimalna pojemność magazynu wynikająca z zasady 2:1
3 kWp	10 kWh
4 kWp	10 kWh
5 kWp	10 kWh
6 kWp	12 kWh
8 kWp	16 kWh
10 kWp	20 kWh

Dlatego magazyn 10 kWh odpowiada temu warunkowi przy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 5 kWp.

Przy instalacji 8 kWp sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej: z punktu widzenia rzeczywistego nocnego zużycia magazyn 10 kWh może być wystarczający, ale nie spełniałby zasady 2:1 przewidzianej w obecnych założeniach programu.

To ważna różnica między doborem magazynu do potrzeb domu a doborem urządzenia pod warunki dofinansowania.

Ponieważ program jest nadal przed rozpoczęciem naboru, przed zakupem urządzeń należy ponownie zweryfikować jego ostateczne zasady.

Więcej aktualnych informacji o programach wsparcia publikujemy również na stronie Dofinansowania.

Kiedy warto pomyśleć o 15 lub 20 kWh?

Większy magazyn może być uzasadniony, jeżeli po zmroku regularnie występuje wysokie zużycie energii.

Może dotyczyć to szczególnie domów, w których pracują:

• pompa ciepła,
• elektryczny bojler,
• ogrzewanie elektryczne,
• klimatyzacja,
• samochód elektryczny ładowany wieczorem lub nocą,
• inne urządzenia o dużym poborze energii.

Znaczenie ma również tryb życia mieszkańców.

Jeżeli domownicy większość dnia spędzają poza domem, a pranie, zmywanie, gotowanie i inne energochłonne czynności wykonują głównie wieczorem, zużycie energii po zakończeniu produkcji PV będzie wyższe.

Większy magazyn nie zawsze oznacza lepszy magazyn

Przewymiarowanie magazynu również nie jest optymalnym rozwiązaniem.

Jeżeli dom zużywa nocą 4 kWh, nie oznacza to automatycznie, że magazyn 20 kWh będzie dwa razy lepszy od magazynu 10 kWh.

Trzeba jeszcze odpowiedzieć na pytanie, czy będziemy mieli czym go naładować i kiedy wykorzystamy zgromadzoną energię.

Dlatego zamiast zaczynać od pytania:

„Jak duży magazyn mogę kupić?”

lepiej zapytać:

„Ile energii mój dom rzeczywiście potrzebuje wtedy, gdy fotowoltaika nie produkuje?”

Jak prawidłowo dobrać magazyn energii?

Najlepiej wykorzystać dane z własnego gospodarstwa.

Warto przeanalizować rachunki za energię, dane z licznika oraz – jeśli instalacja już działa – statystyki z falownika.

Szczególnie interesuje nas zużycie od późnego popołudnia do rana.

Następnie trzeba uwzględnić produkcję fotowoltaiki, ilość nadwyżek, planowane zwiększenie zużycia oraz ewentualne wymagania programu dotacyjnego.

W Feniks OZE zajmujemy się doborem i montażem magazynów energii oraz instalacji fotowoltaicznych.

Podsumowanie – czy magazyn 10 kWh wystarczy?

Dla gospodarstwa domowego, które zużywa wieczorem i w nocy około 3–6 kWh, magazyn 10 kWh może być w pełni wystarczającym rozwiązaniem.

Przy większej instalacji fotowoltaicznej również może mieć techniczne uzasadnienie, jeśli rzeczywiste zużycie po zmroku jest niewielkie i inwestorowi nie zależy na spełnieniu warunków konkretnego programu dotacyjnego.

Jeżeli natomiast planujemy skorzystać z programu Przydomowe Magazyny Energii – część 2, trzeba uwzględnić również wymagania programu. W obecnie przedstawionych założeniach pojemność magazynu ma wynosić minimum 10 kWh i co najmniej dwukrotność mocy instalacji PV.

Dlatego magazyn energii powinien być dobierany nie tylko do fotowoltaiki, ale przede wszystkim do sposobu, w jaki konkretny dom zużywa energię.