Na ile można uniezależnić się od Taurona dzięki magazynowi energii?

Własna instalacja fotowoltaiczna produkuje energię w ciągu dnia, ale dom zużywa ją także wieczorem, w nocy i wczesnym rankiem. Bez magazynu niewykorzystana nadwyżka trafia do sieci, a gdy panele przestają produkować, trzeba ponownie pobierać energię od sprzedawcy.

Magazyn energii pozwala zatrzymać część wyprodukowanego prądu i wykorzystać go wtedy, gdy jest rzeczywiście potrzebny. Powstaje jednak najważniejsze pytanie: czy dobrze dobrany magazyn energii pozwala całkowicie uniezależnić się od Taurona?

Krótka odpowiedź brzmi: można bardzo mocno ograniczyć pobór energii z sieci, szczególnie od wiosny do jesieni, ale całoroczna niezależność w polskich warunkach jest trudna i najczęściej nieopłacalna. Duże znaczenie mają nie tylko pojemność magazynu i moc instalacji fotowoltaicznej, lecz także sposób zużywania energii, pora roku oraz działanie systemu podczas awarii sieci.

Co oznacza uniezależnienie się od Taurona?

W potocznym znaczeniu „uniezależnienie się od Taurona” oznacza ograniczenie ilości energii pobieranej z publicznej sieci elektroenergetycznej. Nie zawsze oznacza to całkowite rozwiązanie umowy, odłączenie licznika i przejście na instalację wyspową.

Warto rozróżnić trzy poziomy niezależności:

1. Zwiększenie autokonsumpcji – większa część energii wyprodukowanej przez fotowoltaikę zostaje wykorzystana w domu.
2. Zwiększenie samowystarczalności – coraz mniejsza część domowego zapotrzebowania jest pokrywana energią pobieraną z sieci.
3. Pełna niezależność energetyczna – dom może działać bez publicznej sieci przez cały rok.

Dobrze dobrany magazyn bardzo skutecznie realizuje dwa pierwsze cele. Trzeci wymagałby znacznie większej instalacji, ogromnego magazynu lub dodatkowego źródła energii. Dla większości domów takie rozwiązanie byłoby nieuzasadnione ekonomicznie.

Autokonsumpcja i samowystarczalność – to nie jest to samo

Te dwa pojęcia są często stosowane zamiennie, chociaż opisują coś innego.

Autokonsumpcja określa, jaka część energii wyprodukowanej przez fotowoltaikę została wykorzystana na miejscu.

Przykład: instalacja wyprodukowała w ciągu dnia 30 kWh, z czego dom wykorzystał bezpośrednio lub przez magazyn 24 kWh. Autokonsumpcja wyniosła 80%.

Samowystarczalność określa, jaka część całego zużycia domu została pokryta własną energią.

Jeżeli dom zużył 30 kWh, a fotowoltaika i magazyn dostarczyły 24 kWh, poziom samowystarczalności również wyniósł 80%. Pozostałe 6 kWh trzeba było pobrać z sieci.

W praktyce oba wyniki mogą się jednak znacznie różnić. Dom może wykorzystywać niemal całą własną produkcję, a jednocześnie nadal pobierać dużo energii z sieci, szczególnie zimą.

Jak działa fotowoltaika bez magazynu energii?

Największa produkcja z paneli przypada zwykle na godziny, w których wielu domowników przebywa poza domem. Energia jest wtedy wytwarzana, ale bieżące zużycie może być stosunkowo niewielkie.

Bez magazynu energia z fotowoltaiki w pierwszej kolejności zasila pracujące urządzenia. Nadwyżka jest wysyłana do sieci. Wieczorem produkcja spada, natomiast zużycie rośnie – włączane są oświetlenie, sprzęty kuchenne, telewizory, komputery, klimatyzacja lub pompa ciepła.

Wtedy dom ponownie zaczyna pobierać energię z sieci.

W typowym gospodarstwie domowym bez magazynu duża część energii wyprodukowanej przez fotowoltaikę może nie zostać wykorzystana bezpośrednio. Wynik zależy od stylu życia, obecności domowników, ogrzewania, przygotowania ciepłej wody oraz możliwości sterowania odbiornikami.

Co zmienia magazyn energii?

Magazyn przejmuje nadwyżkę produkowaną w ciągu dnia. Zamiast oddawać całą niewykorzystaną energię do sieci, system przeznacza ją na ładowanie akumulatora.

Wieczorem lub w nocy dom może korzystać z wcześniej zgromadzonej energii. Pobór z sieci rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy:

• magazyn zostanie rozładowany,
• chwilowa moc urządzeń przekroczy możliwości systemu,
• instalacja nie wyprodukowała wcześniej wystarczającej ilości energii,
• ustawienia pozostawiają część pojemności jako rezerwę awaryjną.

Odpowiednio skonfigurowany system może każdego dnia wykonywać podobny cykl: ładowanie z fotowoltaiki, zasilanie domu po zachodzie słońca i ponowne ładowanie kolejnego dnia.

Jakiej niezależności można oczekiwać?

Nie istnieje jedna wartość właściwa dla każdego domu. Poziom samowystarczalności zależy przede wszystkim od:

• rocznego i dobowego zużycia energii,
• mocy instalacji fotowoltaicznej,
• dostępnej pojemności magazynu,
• mocy ładowania i rozładowania,
• pory roku,
• sposobu ogrzewania domu i wody,
• obecności samochodu elektrycznego,
• sposobu sterowania urządzeniami,
• ustawionej rezerwy na zasilanie awaryjne.

W dobrze dobranym systemie od późnej wiosny do początku jesieni możliwe są całe dni, podczas których dom prawie nie pobiera energii z sieci. Nie oznacza to jednak, że identyczny rezultat utrzyma się w grudniu lub styczniu.

Rzeczywiste badanie instalacji pracującej w Polsce pokazało, że samowystarczalność badanego domu z fotowoltaiką i magazynem przekraczała 90% w najlepszych miesiącach letnich, ale wyraźnie spadała zimą. Nie jest to gwarancja wyniku dla każdego budynku, lecz dobre zobrazowanie wpływu sezonowości.

Magazyn 10, 15 czy 20 kWh?

Sama liczba podana w nazwie urządzenia nie mówi jeszcze, czy magazyn będzie właściwie dobrany. Należy uwzględnić jego pojemność użytkową, czyli ilość energii, którą rzeczywiście można wykorzystać.

Magazyn około 10 kWh

Może być odpowiedni dla domu o umiarkowanym zużyciu energii, szczególnie gdy największe zapotrzebowanie występuje wieczorem i w nocy.

Taki magazyn może zasilać między innymi:

• oświetlenie,
• lodówkę i zamrażarkę,
• router i urządzenia elektroniczne,
• telewizor i komputery,
• podstawowe urządzenia kuchenne,
• automatykę domową,
• wybrane obwody podczas awarii sieci.

Jeżeli dom zużywa nocą 5–8 kWh, instalowanie znacznie większego magazynu tylko po to, aby przez większość lata pozostawał niewykorzystany, może nie mieć ekonomicznego uzasadnienia.

Magazyn około 15 kWh

Większa pojemność daje więcej swobody w domach, które korzystają z pompy ciepła, klimatyzacji, ogrzewania elektrycznego albo zużywają dużo energii wieczorem.

Może również zapewnić dłuższą pracę obwodów awaryjnych. Nadal jednak musi mieć wystarczającą ilość energii z fotowoltaiki do naładowania.

Magazyn około 20 kWh lub większy

Takie rozwiązanie może być uzasadnione przy wysokim zużyciu, dużej instalacji PV, samochodzie elektrycznym albo rozbudowanym systemie zasilania awaryjnego.

Większy magazyn nie produkuje jednak energii. Jeśli zimą fotowoltaika wytworzy jedynie kilka kilowatogodzin w ciągu dnia, akumulator o pojemności 20 czy 30 kWh nie zostanie naładowany wyłącznie dzięki większej pojemności.

Dlatego magazynu nie należy dobierać według zasady „im większy, tym lepszy”.

Dlaczego latem można prawie nie pobierać energii z sieci?

Latem dzień jest długi, a instalacja fotowoltaiczna często produkuje znacznie więcej energii niż dom zużywa w godzinach południowych.

Dobrze dobrany magazyn może wtedy:

1. przejąć nadwyżkę z paneli,
2. zasilać dom wieczorem,
3. pracować przez noc,
4. pozostawić rano niewielki zapas,
5. ponownie naładować się po rozpoczęciu produkcji PV.

Jeżeli produkcja i zużycie są odpowiednio zbilansowane, pobór energii z sieci może być minimalny. W niektóre dni system może osiągać praktycznie pełną samowystarczalność.

Problem pojawia się podczas kilku kolejnych pochmurnych dni, gdy bieżąca produkcja nie wystarcza jednocześnie do zasilania domu i ponownego naładowania magazynu.

Dlaczego zimą nawet duży magazyn nie wystarczy?

Zimą nie ogranicza nas przede wszystkim pojemność akumulatora, lecz brak energii, którą można byłoby w nim zgromadzić.

Dni są krótsze, słońce znajduje się niżej, częściej występuje duże zachmurzenie, a panele mogą być okresowo pokryte śniegiem. Jednocześnie domy z pompami ciepła i ogrzewaniem elektrycznym zużywają wtedy najwięcej energii.

Magazyn nie rozwiązuje sezonowej różnicy między letnią nadwyżką a zimowym niedoborem. Domowe akumulatory służą głównie do przenoszenia energii pomiędzy godzinami jednego dnia, a czasami pomiędzy kolejnymi dniami. Nie są przeznaczone do przechowywania letniej energii aż do zimy.

Dlatego uczciwa analiza musi obejmować cały rok, a nie tylko słoneczny dzień w czerwcu.

Czy magazyn energii zapewni prąd podczas awarii?

Nie każdy system magazynowania automatycznie zasila dom po zaniku napięcia w sieci.

Standardowa instalacja fotowoltaiczna musi wyłączyć się podczas awarii, aby nie podawać napięcia do sieci, przy której mogą pracować służby techniczne. Do działania w trybie awaryjnym potrzebna jest właściwa funkcja falownika, odpowiednia automatyka przełączająca oraz prawidłowo wydzielone obwody.

W zależności od zastosowanego rozwiązania zasilanie awaryjne może obejmować:

• tylko wybrane urządzenia,
• wydzieloną część instalacji,
• większość obwodów w budynku,
• cały dom – w granicach mocy falownika i magazynu.

Trzeba więc rozróżnić dwa cele:

• ograniczenie codziennego poboru energii z sieci,
• zapewnienie zasilania podczas awarii.

Magazyn może realizować oba zadania, ale system musi zostać od początku właściwie zaprojektowany.

Czy warto ładować magazyn z sieci?

W niektórych konfiguracjach magazyn może być ładowany nie tylko z fotowoltaiki, lecz także z sieci – na przykład w godzinach obowiązywania niższej ceny energii.

Takie ustawienie może mieć sens przy taryfach wielostrefowych, prognozowanym zaniku zasilania albo bardzo małej produkcji zimowej. Nie zwiększa jednak niezależności energetycznej w takim samym znaczeniu jak ładowanie własną energią słoneczną.

System pobiera wtedy energię z sieci wcześniej, przechowuje ją i wykorzystuje później. Może to ograniczyć koszty albo zapewnić rezerwę, ale nie oznacza, że energia została samodzielnie wyprodukowana.

Co jest ważniejsze od samej pojemności?

Przy wyborze magazynu trzeba analizować cały system, a nie tylko liczbę kilowatogodzin.

Pojemność użytkowa

To rzeczywista ilość energii dostępnej dla użytkownika. Pojemność nominalna i użytkowa nie zawsze są identyczne.

Moc magazynu i falownika

Pojemność odpowiada na pytanie „jak długo?”, natomiast moc określa „ile urządzeń jednocześnie?”. Duży magazyn współpracujący ze zbyt słabym falownikiem może nie obsłużyć wszystkich dużych odbiorników.

Minimalny poziom rezerwy

Jeżeli część energii ma pozostać na wypadek awarii, nie będzie ona na co dzień wykorzystywana do zwiększania autokonsumpcji.

Profil zużycia

Dwa domy zużywające rocznie tyle samo energii mogą potrzebować innych magazynów. Jeden zużywa większość energii rano i wieczorem, a drugi pracuje zdalnie i wykorzystuje ją w czasie produkcji PV.

Możliwość rozbudowy

Modułowy magazyn można w przyszłości powiększyć, jeśli wzrośnie zużycie energii, pojawi się pompa ciepła albo samochód elektryczny.

Tryb awaryjny

Jeśli priorytetem jest zabezpieczenie domu podczas przerw w dostawie energii, trzeba określić, które urządzenia mają działać i jak długo.

Czy całkowite odłączenie od sieci jest opłacalne?

Technicznie możliwe jest stworzenie instalacji działającej poza siecią, ale w typowym domu całorocznym oznacza to konieczność przygotowania systemu również na najgorsze zimowe dni.

Potrzebne mogłyby być:

• znacznie przewymiarowana instalacja fotowoltaiczna,
• bardzo duży magazyn energii,
• ograniczanie zużycia podczas dłuższej złej pogody,
• dodatkowe źródło energii.

Koszt takiego systemu byłby zwykle znacznie wyższy niż koszt instalacji współpracującej z siecią. Dlatego rozsądniejszym celem jest najczęściej maksymalne ograniczenie poboru energii i zapewnienie bezpiecznego zasilania awaryjnego, a nie całkowite odłączenie licznika.

Sieć pozostaje zabezpieczeniem na okres zimowy i długotrwałe niedobory produkcji. Przez dużą część roku dom może natomiast korzystać przede wszystkim z własnej energii.

Jak prawidłowo dobrać magazyn energii?

Dobór powinien rozpocząć się od analizy danych, a nie od wyboru urządzenia z katalogu.

Należy sprawdzić:

1. roczne zużycie energii,
2. zużycie w poszczególnych miesiącach,
3. pobór energii w godzinach wieczornych i nocnych,
4. moc oraz produkcję istniejącej fotowoltaiki,
5. ilość energii oddawanej i pobieranej z sieci,
6. największe jednoczesne obciążenie,
7. planowane nowe urządzenia,
8. oczekiwany zakres zasilania awaryjnego.

Najbardziej wartościowe są godzinowe lub jeszcze dokładniejsze dane z licznika i falownika. Na ich podstawie można ocenić, jak często magazyn będzie w pełni ładowany, ile energii rzeczywiście odda do domu oraz czy większa pojemność zostanie wykorzystana.

Magazyn energii nie powinien być ani za mały, ani za duży

Zbyt mały magazyn szybko się napełni i nie przejmie kolejnych nadwyżek. Może też rozładować się jeszcze przed zakończeniem wieczornego zużycia.

Zbyt duży magazyn może natomiast:

• nie ładować się do pełna przez znaczną część roku,
• mieć niewykorzystaną pojemność,
• niepotrzebnie zwiększyć koszt inwestycji,
• wydłużyć okres zwrotu.

Najlepszy magazyn to nie największy dostępny model, lecz urządzenie dopasowane do produkcji, zużycia i planowanego sposobu działania.

Ile można więc uniezależnić się od Taurona?

Dobrze dobrana instalacja fotowoltaiczna z magazynem może wyraźnie zmniejszyć ilość energii kupowanej z sieci. W słonecznych miesiącach możliwe są dni z niemal pełną samowystarczalnością. Wiosną i jesienią magazyn może skutecznie przenosić energię z godzin produkcji na wieczór i noc.

Zimą zależność od sieci wzrośnie, ponieważ największym ograniczeniem będzie niedostateczna produkcja fotowoltaiki. Samo zwiększanie pojemności magazynu nie rozwiąże tego problemu.

Dlatego odpowiedź nie powinna brzmieć: „magazyn uniezależni dom w 100%”. Uczciwa odpowiedź brzmi:

Magazyn energii pozwala znacząco zwiększyć wykorzystanie własnego prądu, ograniczyć pobór energii z sieci i zapewnić zasilanie podczas awarii – pod warunkiem prawidłowego doboru całego systemu.

Dobór magazynu energii z Feniks OZE

W Feniks OZE dobieramy magazyn na podstawie rzeczywistego zapotrzebowania budynku, mocy instalacji fotowoltaicznej oraz oczekiwanego zakresu zasilania awaryjnego.

Nie zakładamy automatycznie, że największa pojemność będzie najlepszym wyborem. Analizujemy, czy magazyn będzie regularnie ładowany i wykorzystywany, a także czy jego moc pozwoli zasilać urządzenia ważne dla mieszkańców.

Pomagamy zarówno właścicielom istniejących instalacji fotowoltaicznych, którzy chcą dołożyć magazyn energii, jak i osobom planującym kompletny system PV z magazynem.

Realizujemy instalacje na terenie województwa opolskiego, śląskiego i dolnośląskiego.

Sprawdź naszą ofertę magazynów energii lub skorzystaj z bezpłatnej wyceny. Dobierzemy rozwiązanie do profilu zużycia, zamiast opierać wybór wyłącznie na deklarowanej pojemności urządzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy magazyn energii pozwala całkowicie zrezygnować z Taurona?

Przez część roku dom może osiągać bardzo wysoką samowystarczalność, jednak całoroczna rezygnacja z sieci jest w polskim klimacie trudna. Największym problemem jest niska produkcja fotowoltaiki zimą.

Czy większy magazyn zawsze daje większą niezależność?

Nie. Jeśli instalacja fotowoltaiczna nie wyprodukuje wystarczającej ilości energii, większy magazyn pozostanie częściowo pusty. Pojemność trzeba dopasować do produkcji oraz zużycia.

Jaki magazyn wybrać do instalacji fotowoltaicznej 10 kWp?

Nie można określić właściwej pojemności wyłącznie na podstawie mocy paneli. Trzeba znać profil zużycia domu, ilość energii oddawanej do sieci, zużycie nocne i oczekiwany zakres zasilania awaryjnego.

Czy magazyn energii działa podczas awarii sieci?

Tylko jeśli system został wyposażony i skonfigurowany do pracy awaryjnej. Sam fakt posiadania akumulatora nie gwarantuje zasilania domu po zaniku napięcia.

Czy można dołożyć magazyn do istniejącej fotowoltaiki?

Tak. W zależności od obecnego falownika można zastosować rozwiązanie współpracujące z istniejącą instalacją albo wymienić falownik na model hybrydowy.

Czy magazyn energii ma sens przy pompie ciepła?

Może mieć sens, ale wymaga szczególnie dokładnego doboru. Pompa ciepła zwiększa zużycie przede wszystkim zimą, gdy produkcja PV jest najmniejsza. Należy przeanalizować dane godzinowe i sezonowe, a nie tylko roczne zużycie.

Czy magazyn można rozbudować w przyszłości?

Wiele systemów ma budowę modułową, ale możliwość rozbudowy zależy od producenta, modelu, dopuszczalnej liczby modułów i wymagań dotyczących zgodności baterii. Warto uwzględnić to już przy projektowaniu instalacji.